Omgaan met eenzaamheid tijdens de feestdagen

We geven je graag inzicht in het gevoel van eenzaamheid tijdens de feestdagen. En het ontstaan van eenzaamheid. Daarnaast geven we je handvatten mee om met eenzaamheid om te gaan.

Hoe voelt eenzaamheid?

Eenzaamheid is niet hetzelfde als alleen zijn. Een eenzaam gevoel kan ontstaan doordat er een (groot) verschil zit tussen het sociale contact dat je hebt en dat je zou willen hebben. Het gaat hier niet alleen om kwantitatief contact (hoeveelheid mensen waar je mee omgaat) maar ook om kwalitatief contact (in hoeverre kun jij goed praten met deze mensen). Iemand kan zich bijvoorbeeld alleen voelen in sociale situaties of eenzaam doordat die geen diepe emotionele connecties ervaart,

Eenzaamheid kan gepaard gaan met gevoelens van isolatie, verlatenheid en het idee dat niemand om je geeft of begrijpt wat je doormaakt.

Hoe ontstaat eenzaamheid?

Eenzaamheid kan verschillende oorzaken hebben. Soms ontstaat het door externe factoren, zoals het verlies van dierbaren, veranderingen in sociale kringen of verhuizen naar een nieuwe omgeving. Ook kan het voortkomen uit interne factoren, zoals een laag zelfbeeld, sociale angst of depressie. Daarnaast kunnen de feestdagen een gevoel van eenzaamheid versterken doordat ze vaak gepaard gaan met hooggespannen verwachtingen en het idee dat iedereen om je heen gelukkig en verbonden is.

Hoeveel mensen ervaren eenzaamheid?

Eenzaamheid is geen zeldzaam gevoel. Je bent dus niet eenzaam in je gevoel van eenzaamheid. In Nederland geeft maar liefst 49% van de volwassenen aan zich eenzaam te voelen, waarvan 14% zich sterk eenzaam voelt. Eenzaamheid komt onder alle leeftijdscategorieën voor, zie de grafiek hieronder. Van de 12- tot 16-jarige scholieren voelt 12% zich eenzaam (2021); vooral meisjes geven aan zich vaak of altijd eenzaam te voelen.

Grafiek van de cijfers omtrent eenzaamheid - los van de feestdagen
Bron: Corona Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2022 GGD’en, CBS en RIVM

Wat kun je doen tegen eenzaamheid?

Eenzaamheid kan zich een korte of langere periode voordoen, zoals alleen tijdens de feestdagen. Heel veel mensen ervaren weleens eenzaamheid, zoals je hierboven hebt gelezen. Er is dus niets ‘mis’ met je als je je eenzaam voelt. Het kan je helpen om te accepteren dat dit gevoel menselijk is en bij het leven hoort. Vaak gaat dit gevoel ook weer voorbij. We hopen dat dit stukje inzicht je al iets helpt.

En we geven je graag wat handvatten om eenzaamheid te verminderen:

1. Zoek verbinding: Probeer actief contact te maken met anderen, bijvoorbeeld door familie of vrienden op te zoeken, deel te nemen aan sociale activiteiten of vrijwilligerswerk te doen. Vaak zijn er ook lokale initiatieven speciaal gericht op mensen die zich eenzaam voelen tijdens de feestdagen.

2. Check je gevoel: Zoals je al las hebben veel mensen te maken met eenzaamheid. Dit is een heel normale menselijke emoties. Dit inzicht kan al troost bieden. Probeer daarnaast te focussen op wat er wel goed gaat op dit moment in plaats van wat er ontbreekt. Door dankbaarheid te oefenen en kleine successen te vieren, kun je meer voldoening ervaren.

3. Maak gebruik van technologie: Hoewel technologie regelmatig wordt gezien als oorzaak van eenzaamheid, kan het ook helpen om met anderen te verbinden. We hebben het dan bijvoorbeeld over videobellen met dierbaren die ver weg zijn. Of prettige, steunende online communities met gelijkgestemden (check Reddit bijvoorbeeld). Of start zelfs je eigen blog waarop je je jouw ervaringen deelt – om zo ook weer anderen te helpen met hun eenzaamheid. Probeer wel om niet al je contact puur online te laten verlopen. Als mens zijn we nou eenmaal kuddedieren, vanuit de evolutie. En we hebben behoefte aan het gevoel van bij een groep horen.

4. Zorg goed voor jezelf: Eenzaamheid kan een negatieve invloed hebben op jouw mentale en fysieke gezondheid. Zorg daarom goed voor jezelf door voldoende te bewegen, gezond te eten, genoeg te slapen en tijd te nemen voor ontspanning en plezier. Wees mild voor jezelf en blijf onthouden: je eenzaam voelen is normaal en het gaat vaak weer voorbij.

5. Stap buiten je comfortzone: Heb jij weleens in je eentje geluncht of gedineerd in een restaurant? Of ben je weleens in je eentje naar de bioscoop gegaan? Dit kan als een enorme drempel voelen. Omdat je ervan overtuigd bent dat iedereen naar je kijkt en ziet dat je alleen bent. Maar mensen zijn eigenlijk helemaal niet zoveel met jou bezig. En vaker wel dan niet vinden mensen het juist stoer als je dingen in je eentje durft te ondernemen. Zo kun je alsnog die dingen doen die je leuk vindt. En je onder de mensen begeven, zonder dat je daar per se een ander voor nodig hebt. Dit kan helpen om het gevoel van eenzaamheid te verminderen. Omdat je bij andere mensen bent. Of omdat je spontaan iemand leert kennen waar je misschien wel een diepe connectie mee hebt.

Tips voor eenzaamheid tijdens de feestdagen

Speciaal voor de feestdagen hebben we nog wat extra tips bij eenzaamheid:

1. Plan iets leuks: Organiseer zelf iets gezelligs, zoals een spelletjesavond met vrienden of familieleden, of nodig mensen uit om samen te eten. Of ga naar een buurthuis: vaak worden er juist rond deze tijd allerlei activiteiten aangeboden om mensen met elkaar te verbinden. Door actief initiatief te nemen kun je voorkomen dat je in een isolement raakt.

2. Doe vrijwilligerswerk: Vrijwilligerswerk doen tijdens de feestdagen kan niet alleen zorgen voor verbinding met anderen, maar ook veel voldoening geven. Kijk naar lokale organisaties die vrijwilligers zoeken en doe iets goeds voor anderen.

3. Wees lief voor jezelf: Verwen jezelf met kleine cadeautjes, neem de tijd om jouw favoriete activiteiten te doen of maak een wandeling in de natuur. Geef jezelf toestemming om van de feestdagen te genieten, ook als je je eenzaam voelt.

eenzaamheid tijdens de feestdagen; persoon op bank naats kerstboom

Een praktische oefening:

Om af te sluiten willen we je graag een praktische oefening meegeven die je kan helpen bij het omgaan met eenzaamheid tijdens de feestdagen. Ga rustig zitten op een plek waar je je comfortabel voelt en sluit je ogen. Adem diep in en uit en concentreer je op jouw ademhaling. Visualiseer vervolgens een plek waar jij je gelukkig en verbonden voelt, dit kan een bestaande plek zijn of iets wat helemaal uit jouw verbeelding komt. Stel je voor hoe je daar bent, wie er bij jou is en welke activiteiten jullie samen ondernemen. Blijf zo lang als nodig in deze visualisatie totdat het gevoel van verbinding echt tot jou doordringt.

Tot slot

Hoewel het gevoel van eenzaamheid tijdens de feestdagen soms overweldigend kan zijn, is het belangrijk om te onthouden dat dit gevoel tijdelijk is en dat er altijd mogelijkheden zijn om verbinding te maken met anderen. Door actief contact te zoeken, het gevoel te accepteren en goed voor jezelf te zorgen, kun je minder last krijgen van eenzaamheid. Onthoud ook dat jij niet alleen bent in je eenzame gevoelens – er zijn mensen die om jou geven en bereid zijn om naar jouw verhaal te luisteren.

Daarnaast heb je altijd jezelf als gezelschap. Door je eigen beste vriend(in) te worden, kun je het gevoel van eenzaamheid tijdens de feestdagen ook wat verzachten.

Check de Mirro-module Eenzaamheid voor meer inzichten en praktische handvatten. Anoniem en gratis via jouw zorgverzekeraar, werkgever of onderwijsinstelling.

Omgaan met alcohol tijdens de feestdagen

We geven je daarom graag wat tips om op een verantwoorde manier met alcohol om te gaan tijdens de feestdagen – doe ermee wat je wilt!

Wat is eigenlijk gezond qua alcoholgebruik?

Voordat we dieper ingaan op hoe je alcohol kunt matigen, is het belangrijk om te weten wat als gezond wordt beschouwd qua alcoholgebruik. Volgens de Nederlandse Norm Gezond Bewegen (NNGB) wordt maximaal één standaardglas per dag voor vrouwen en twee standaardglazen per dag voor mannen als gematigd gebruik beschouwd.

Tijdens de feestdagen kunnen die richtlijnen flink overboord worden gegooid. Van kerstborrels tot oudejaarsfeestjes, er lijkt een reden te zijn om het glas vaker dan normaal te heffen. Hoe houd je grip op je alcoholgebruik zodat je niet overmatig drinkt?

1. Ken je grenzen

Het begint allemaal met bewustwording. Weet wat jouw persoonlijke grenzen zijn als het gaat om alcoholconsumptie en houd je daaraan. Neem de tijd om te genieten van je drankje en luister naar je lichaam. Als je merkt dat je te snel drinkt of dat de effecten van alcohol zich beginnen op te stapelen, is het tijd om een pauze in te lassen.

2. Maak bewuste keuzes

Tijdens de feestdagen zijn er vaak veel verschillende alcoholische drankjes beschikbaar. Probeer bewust te kiezen voor drankjes met een lager alcoholpercentage, zoals light bier of wijn met een lager alcoholgehalte. Zo kun je nog steeds genieten van een lekker drankje zonder overmatig gebruik.

3. Wissel af met water

Een goede manier om matiger te drinken is door regelmatig water te drinken tussen de alcoholische consumpties door. Dit helpt niet alleen om gehydrateerd te blijven, maar het vermindert ook de kans op overmatig drinken. Bovendien voorkomt het een vervelende kater de volgende dag!

4. Gezonde alternatieven

Wie zegt dat feestelijke drankjes altijd alcohol bevatten? Er zijn talloze gezonde en heerlijke alternatieven die net zo feestelijk kunnen zijn! Denk aan mocktails met vers fruit, bruisend water met munt en limoen of zelfs warme chocolademelk met slagroom (zonder de rum uiteraard). Experimenteer ermee en ontdek welke non-alcoholische opties jouw smaakpapillen prikkelen.

Wanneer alcohol een toevlucht is

Maar wat als alcohol voor jou meer is dan alleen maar een drankje? Wat als het een toevluchtsoord of uitlaatklep is voor bepaalde gevoelens? Het kan lastig zijn om met deze emoties om te gaan zonder je toevlucht te nemen tot alcohol. Hier zijn een paar tips om je te helpen:

1. Ontdek en erken je gevoelens

Het eerste wat je kunt doen, is erkennen dat alcoholgebruik misschien niet de beste manier is om met je gevoelens om te gaan. Ontdek welke emoties er spelen en probeer gezonde manieren te vinden om ermee om te gaan, zoals praten met een vriend of familielid, mediteren of sporten.

2. Zoek afleiding

Als de drang naar alcohol te sterk wordt, zoek dan afleiding in andere activiteiten die je plezier en voldoening geven. Denk aan het lezen van een boek, het kijken van een film of serie, het maken van een wandeling in de natuur of het beoefenen van een hobby waar je van geniet.

3. Vraag om steun

Soms heb je gewoon iemand nodig die naar je luistert en er voor je is. Aarzel niet om steun te zoeken bij vrienden, familieleden of zelfs professionele hulpverleners als dat nodig is. Je hoeft het niet alleen te doen.

Zelfhulpmodule van Mirro

De Alcohol module van Mirro helpt je inzicht krijgen in jouw alcoholgebruik. Waarom drink je? Wat zijn de voor- en nadelen? Wat triggert jou om te drinken? En hoe kun je verleiding weerstaan? Je gaat aan de slag met praktische tips en eenvoudige oefeningen, zoals het bijhouden van een alcoholdagboek. Inzicht is al het halve werk!

Check ’t anoniem en gratis via je verzekeraar, onderwijsinstelling of werkgever.

Onthoud dat matiging de sleutel is als het gaat om alcoholgebruik tijdens de feestdagen (en eigenlijk altijd). Geniet van die heerlijke drankjes, maar zorg ervoor dat ze geen negatieve invloed hebben op jouw mentale gezondheid. Proost op een gezonde balans!

Jouw organisatie ook mentaal fitter maken? Neem contact met ons op:

Stichting mirro

Adres
Leidseveer 2-10
3511 SB Utrecht
Telefoon
Mail